گروه فقه و مبانی حقوق اسلامی و عضو باشگاه پژوهشگران جوان و نخبه کشور،واحد یادگار امام خمینی (ره) شهرری،دانشگاه آزاد اسلامی،تهران،ایران.
چکیده: (50 مشاهده)
زمینه و هدف: فرزندخواندگی، حکمی امضایی است که طی آن فرزندپذیر، سرپرستی کودکی را بر عهده میگیرد و بدینگونه، نوعی قرابت حقوقی میان طرفین ایجاد و یک رابطه مصنوعی پدر ـ فرزندی یا مادر ـ فرزندی برقرار مینماید این موضوع، هرچند از دیرباز به عنوان یک چالش اجتماعی مطرح بوده است، اما با توجه به افزایش ناباروری در دهههای اخیر و تمایل خانوادهها به سرپرستی گرفتن کودکان بدسرپرست یا بیسرپرست، کماکان مورد توجه بوده و محدودیتهایی حقوقی و اجتماعی به همراه دارد؛ این که چالشها و محدودیتهای مزبور تا چه اندازه قابل حل است، موضوع پژوهش پیش رو خواهد بود.
روش: پژوهش حاضر با روش توصیفی و تحلیلی و با بهرهگیری از منابع کتابخانهای ضمن بررسی ابعاد فقهی و حقوقی مسأله و تبیین راهکارهای مناسب جهت برونرفت از محدودیتها میپردازد.
یافتهها: فرزندخواندگی با وجود آثار مثبت اجتماعی، از محدودیتهای شرعی و حقوقی برخوردار است، مانند حرمت ناشی از عدم قرابت نسبی و سببی، عدم برقراری نفقه یا عدم رابطه ارثبری میان طرفین، لذا، چنانچه محدودیتهای مزبور به هر نحوی از سوی طرفین ـ به ویژه فرزندپذیر ـ نادیده گرفته شود، نهتنها مسأله از تجویز شرعی و قانونی خارج شده، بلکه پیامدهای سوءتربیتی، اجتماعی و روانی نظیر اباحهگری، گرایش به فحشا و منکرات و اختلافات لاینحل با ورثه برای فرزندخوانده در پی خواهد داشت.
نتیجهگیری: مسأله عدم محرمیت میان طرفین با واگذاری سرپرستی کودکان دارای بیش از دو سال سن، به زنان و مردان مجرد با رعایت تناسب جنسی مرتفع میگردد. همچنین، چنانچه موازین اخلاقی و تربیتی رعایت شود، پیامدهایی چون تقویت و شکوفایی حس مسئولیتپذیری، تأمین نیازهای روانی و مادی و تکریم شخصیت انسانی فرزندخواندگان میسور خواهد شد.
keykavosi S M, barghi M A, Jafari Qazi Jahani M. Jurisprudential and Legal Restrictions on Adopted Children and Foster Parents with a View to the Educational and Social
Consequences of Adoption. , Child Rights. 2024; 6 (23) :1-15 URL: http://childrightsjournal.ir/article-1-153-fa.html
کیکاوسی سید محمد، برقی محمدعلی، جعفری قاضی جهانی مارال. محدودیتهای فقهی ـ حقوقی فرزندخوانده و فرزندپذیر با نگاه به پیامدهای تربیتی و اجتماعی فرزندخواندگی. , فصلنامه حقوق کودک. 1403; 6 (23) :1-15