fa حمایت قانونی از کودکان کار و خیابان تخصصي Special پژوهشي Original Article <strong><span style="font-size:14px;">زمینه و هدف: این مقاله به بررسی چالش‌ها و موانع پیچیده در اجرای حقوق کودکان، به ویژه در رابطه با کار کودکان و کودکان خیابانی، می‌پردازد. علیرغم وجود چهارچوب‌های حقوقی جامع بین‌المللی و ملی، اجرای حقوق کودکان اغلب با موانع اجتماعی ـ اقتصادی، سیاسی و فرهنگی مواجه می‌شود. این موانع شامل فقر، ضعف حکمرانی، فساد و رویه‌های فرهنگی عمیقاً ریشه‌دار است که کار کودکان و ازدواج زودهنگام را تداوم می‌بخشد. در این مقاله، این موانع به طور انتقادی بررسی می‌شوند و محدودیت‌های رویکردهای فعلی در حمایت از کودکان برجسته می‌گردد. در پاسخ به این چالش‌ها، مقاله راهکارهای نوآورانه‌ای را با هدف تقویت چهارچوب‌های قانونی، افزایش مشارکت جامعه و توانمندسازی اقتصادی خانواده‌های آسیب‌پذیر پیشنهاد می‌کند. همچنین بر اهمیت ادغام فناوری در تلاش‌های حمایت از کودکان، مانند استفاده از پلتفرم‌های دیجیتال برای نظارت و گزارش موارد نقض حقوق کودکان، تأکید می‌کند، علاوه بر این، مقاله از اصلاحات نهادی برای بهبود هماهنگی بین ذی‌نفعان و ظرفیت‌سازی برای مسئولین اجرای اقدامات حمایت از کودکان حمایت می‌کند، به علاوه، مقاله به نیاز به برنامه‌های حمایت اجتماعی هدفمند، مانند انتقال مشروط پول نقد که در کاهش کار کودکان و افزایش حضور در مدرسه مؤثر بوده‌اند، می‌پردازد. همچنین حمایت و اصلاح سیاست‌ها به عنوان مؤلفه‌های حیاتی در مبارزه برای حمایت از حقوق کودکان شناخته می‌شوند، با تمرکز بر پاسخگوکردن دولت‌ها در قبال تعهداتشان. در کل، مقاله از یک رویکرد جامع برای حمایت از کودکان حمایت می‌کند که به ریشه‌های نقض حقوق کودکان می‌پردازد و همه بخش‌های جامعه را درگیر می‌کند. با ترکیب استراتژی‌های حقوقی، اجتماعی، اقتصادی و فناوری، می‌توان محیطی امن‌تر و حمایت‌کننده‌تر برای کودکان ایجاد کرد و به آن‌ها امکان رشد و شکوفایی بدون بهره‌کشی و سوءاستفاده را داد.<br> روش: این پژوهش با استفاده از روش توصیفی ـ تحلیلی انجام شده است. جمع‌آوری اطلاعات نیز به شیوه کتابخانه‌ای (فیش‌برداری از اسناد) بوده که شامل بررسی دقیق کنوانسیون‌های بین‌المللی، قوانین داخلی و متون معتبر علمی است.<br> یافته‌ها: یافته‌های این پژوهش نشان می‌دهد که فقر، مهاجرت و ناهماهنگی بین نهادهای متولی، از موانع اصلی حمایت از کودکان کار هستند. تحلیل انتقادی ادبیات تحقیق فاش می‌کند که اکثر پژوهش‌ها دچار نقص‌هایی چون &laquo;تکیه بر داده‌های کوتاه‌مدت&raquo; و &laquo;نادیده‌گرفتن صدای خودِ کودکان&raquo; هستند. همچنین این مطالعه بر ضرورت تغییر چهارچوب‌های نظریِ صلب به سمت مدل‌های منعطف‌تر تأکید دارد تا بتوان واقعیت‌های پیچیده‌ زندگی خانواده‌های آسیب‌پذیر و استراتژی‌های بقای آن‌ها را بهتر درک کرد.<br> نتیجه‌گیری: چهارچوب قانونی حاکم بر کار کودکان در ایران، همسویی قابل‌توجهی با استانداردهای بین‌المللی همچون کنوانسیون حقوق کودک (UNCRC) و کنوانسیون‌های سازمان بین‌المللی کار (ILO) نشان می‌دهد؛ با این حال، شکافی بحرانی در حمایت از کودکانِ شاغل در بخش غیر رسمی نظیر کار خیابانی و کشاورزی وجود دارد. این مطالعه نتیجه می‌گیرد که مقابله با این پدیده مستلزم رویکردی دوگانه است: نخست، اصلاحات قانون‌گذاری جهت گسترش پوشش حقوقی به اقتصاد غیر رسمی؛ دوم، ادغام فناوری‌های نوین (نظیر پلتفرم‌های دیجیتال گزارش‌دهی) و اصلاحات نهادی برای بهبود هماهنگی میان ذی‌نفعان. در نهایت، با ترکیب استراتژی‌های حقوقی و برنامه‌های حمایت اجتماعی هدفمند (مانند انتقال مشروط وجه نقد)، می‌توان چرخه‌ استثمار را گسست و محیطی امن برای رشد کودکان فراهم آورد.</span></strong><br> <br> <br> <br> <br> <br> <strong>&nbsp;</strong> <span style="font-size:14px;"><strong>Background and Aim: This paper explores the complex challenges and barriers to implementing child rights, particularly in relation to child labor and street children. Despite the existence of comprehensive international and national legal frameworks, the enforcement of child rights is often hindered by socio-economic, political and cultural factors. These include poverty, weak governance, corruption and deeply ingrained cultural practices that perpetuate child labor and early marriage. The paper critically examines these barriers and highlights the limitations of current approaches to child protection. In response to these challenges, the paper proposes innovative solutions aimed at strengthening legal frameworks, enhancing community engagement and providing economic empowerment to vulnerable families. It emphasizes the importance of integrating technology into child protection efforts, such as using digital platforms for monitoring and reporting child rights violations. The paper also advocates for institutional reforms to improve coordination among stakeholders and build the capacity of those responsible for implementing child protection measures. Additionally, the paper discusses the need for targeted social protection programs, such as conditional cash transfers, which have proven effective in reducing child labor and increasing school attendance. Advocacy and policy reform are also identified as critical components in the fight to protect child rights, with a focus on holding governments accountable for their commitments. Overall, the paper argues for a holistic approach to child protection that addresses the root causes of child rights violations and involves all sectors of society. By combining legal, social, economic and technological strategies, it is possible to create a safer and more supportive environment for children, enabling them to grow and thrive free from exploitation and abuse.&nbsp;<br> Method: This study employs a descriptive-analytical method. Data collection was conducted through a library-based approach, involving a detailed review of international conventions, national laws and academic literature.<br> Results: The findings indicate that poverty, migration and institutional discoordination are primary barriers to child protection. A critical analysis of the literature reveals significant flaws, such as over-reliance on cross-sectional data and the marginalization of children&#39;s voices. The study emphasizes the need to shift from rigid theoretical frameworks toward flexible models that better capture the complex survival strategies of vulnerable families.<br> Conclusion: While Iran&rsquo;s legal framework aligns with international standards like the UNCRC and ILO conventions, a critical gap exists in protecting children in the informal sector. This study concludes that addressing child labor requires a dual approach: legislative reforms to expand legal coverage to the informal economy and the integration of modern technologies (e.g., digital monitoring platforms) and institutional reforms to enhance stakeholder coordination. By combining legal strategies with targeted social protection programs, such as conditional cash transfers, a safer environment can be established for children to thrive without exploitation.</strong></span><br> <br> <br> <br> &nbsp; کودکان کار؛ حقوق کودکان؛ چهارچوب‌های قانونی؛ موانع اجتماعی ـ اقتصادی؛ راهکارهای نوآورانه Child Labor, Child Rights, Legal Frameworks, Socio-Economic Barriers, Innovative Solutions 35 49 http://childrightsjournal.ir/browse.php?a_code=A-10-156-1&slc_lang=fa&sid=1 Leila Soltani لیلا سلطانی Lsoltsni527@yahoo.com Yes . Department of Private Law, Faculty of Law and Political Science, Allameh Tabataba'i University, Tehran, Iran. گروه حقوق خصوصی، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران.