دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.
چکیده: (1957 مشاهده)
زمینه و هدف:پژوهش حاضر به دنبال شناسایی وضعیت کودکان ایرانی بر اساس تحولات نهاد خانواده است. چنین مطالعهای مقدمهای بر مطالعات پیرامون آینده کودکی در ایران است، زیرا چشماندازی از وضعیت آنها در چند سال آینده به ما ارائه میکند. روش:رویکرد پژوهش کیفی است و از روشهایتحقیق چندگانه همچون تحلیل اسنادی، تحلیل ثانویه اطلاعات و فراتحلیل برای گردآوری و تجزیه و تحلیل یافتهها استفاده شده است. یافتهها:یافتهها نشان میدهند که کودکان، کودکی آنها و حقوق کودکان به عنوان سه پایه اصلی مطالعات کودکی، در درون فضای تحولی نهاد خانواده در ایران به سرعت در حال دگرگونی هستند. کمترین تحول آنها در: 1ـ سطح پایه اول یعنی کاهش جمعیت کودکان به دلیل کاهش ازدواج و نرخ موالید است؛ 2ـ تحول کودکی با محوریت تحول مفهومی از معنایی جمعگرایانه و مبتنی بر خانواده به فضای مفهومی فردیتیافته، آسیبمندتر و محدود به فضای مجازی پیش میرود؛ 3ـ تحول حقوق کودک از مبانی و مواد مبتنی بر محوریت نهاد خانواده به سمت حقوقی فردگرایانهتر رفته و با کاهش انسجام و همبستگی نهاد خانواده و کاهش نقش حمایتی و نظارتی خانواده نسبت به کودکان، اهمیت وجود ساختار حقوقی با ضمانت اجرایی دقیقتر برای کودکان روز به روز بیشتر میشود. نتیجهگیری:آینده کودکان و کودکی آنها در ایران پیرو تحولات خانواده به سمت کاهش جمعیت کودکان، فردیت بیشتر کودکان، آسیبمندی بیشتر و انزوای آنها، افزایش اهمیت حقوق کودکان و تدقیق مواد قانونی در همه ابعاد و تا بیشترین سطح و همچنین افزایش ضمانت اجرایی مواد مرتبط با حقوق کودک، سوق مییابد.
